Su Filtrləri Həqiqətən Nə Qədər Faydalıdır? Faydaları, Məhdudiyyətləri və Düzgün Seçim Təmiz görünən su həmişə təhlükəsizdirmi? Su filtrləri haqqında bilməli olduqlarımız

Hazırlayan: Elnur Musabəyli

Su həyatımızın ayrılmaz hissəsidir. Lakin içdiyimiz suyun şəffaf və qoxusuz olması onun bütün potensial çirkləndiricilərdən təmizləndiyini göstərirmi? Bu sual xüsusilə suyun keyfiyyətinə, məişət filtrlərinə və sağlam içməli suya marağın artdığı bir dövrdə aktualdır.

Su filtrləri suyun dadını və qoxusunu yaxşılaşdıra, müəyyən kimyəvi maddələrin, hissəciklərin və bəzi modellərdə mikroorqanizmlərin miqdarını azalda bilər. Ancaq bütün filtrlər eyni məqsədə xidmət etmir. Düzgün seçim üçün onların imkanlarını və məhdudiyyətlərini anlamaq vacibdir.

Təmiz görünən su həmişə təhlükəsizdirmi?

Xeyr. Suyun görünüşü onun təhlükəsizliyini tam müəyyən etmir. Qurğuşun, nitratlar və bəzi üzvi kimyəvi maddələr suyun rəngini, dadını və qoxusunu nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişmədən mövcud ola bilər. Eyni zamanda, şəffaf suyun mikrobioloji təhlükəsizliyinə də yalnız görünüşünə əsasən qərar vermək olmaz.

Su keyfiyyətinə su mənbəyi, təmizlənmə prosesi, boruların vəziyyəti və saxlanma şəraiti təsir göstərir. Buna görə də suyun təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün etibarlı analiz nəticələri daha əhəmiyyətlidir.

Ev filtri də suyu avtomatik olaraq təhlükəsiz etmir. Onun effektivliyi konkret modelin hansı maddələri azaltmaq üçün sınaqdan keçirilməsindən və düzgün istifadə olunmasından asılıdır.

Su filtrləri necə işləyir?

Filtrasiya texnologiyaları müxtəlif prinsiplərə əsaslanır. Ən çox istifadə olunan sistemlər bunlardır:

Aktivləşdirilmiş karbon filtrləri. Xlorun dadını və qoxusunu azaltmağa kömək edir. Modeldən asılı olaraq bəzi üzvi birləşmələrin və digər çirkləndiricilərin miqdarını da azalda bilər. Lakin adi karbon filtrinin bütün bakteriyaları, virusları və ağır metalları təmizlədiyini düşünmək düzgün deyil.

Mexaniki filtrlər. Suda olan qum, pas və digər asılı hissəciklərin tutulması üçün istifadə olunur. Onların effektivliyi filtrin məsamələrinin ölçüsündən və texniki xüsusiyyətlərindən asılıdır. Həll olmuş kimyəvi maddələrin çıxarılması üçün isə adətən əlavə texnologiya tələb olunur.

Tərs osmos (Reverse Osmosis — RO). Yarımkeçirici membran vasitəsilə işləyir və düzgün layihələndirilmiş sistemlərdə bir sıra həll olmuş duzların, metalların və digər maddələrin miqdarını azalda bilər. Bununla belə, konkret nəticə sistemin xüsusiyyətlərindən və hədəf çirkləndiricidən asılıdır. Bu texnologiya suyun bir hissəsinin tullantı axınına çevrilməsinə və bəzi mineralların da azalmasına səbəb ola bilər.

Ultrabənövşəyi (UV) sistemlər. Müvafiq texniki göstəricilərə malik qurğular mikroorqanizmləri təsirsizləşdirmək üçün istifadə olunur. UV dezinfeksiyası kimyəvi maddələri və ağır metalları öz-özünə sudan çıxarmır; buna görə bəzi hallarda başqa təmizləmə üsulları ilə birlikdə tətbiq edilir.

Əsas prinsip sadədir: filtrin texnologiyası təmizlənəcək suyun xüsusiyyətlərinə və aradan qaldırılması nəzərdə tutulan çirkləndiricilərə uyğun seçilməlidir.

Su filtrinin əsas faydaları və məhdudiyyətləri

Düzgün seçilmiş su filtri suyun dadını yaxşılaşdıra, müəyyən çirkləndiricilərin təsirini azalda və içməli suyun keyfiyyətinin idarə olunmasına kömək edə bilər. Məsələn, suyun tərkibində qurğuşun aşkarlanarsa, həmin maddənin azaldılması üçün müvafiq sınaqlardan keçmiş filtr seçilə bilər.

Bununla belə, filtrin quraşdırılması suyun bütün problemlərinin həll olunduğu demək deyil. Bəzi filtrlər yalnız dad və qoxuya təsir edir, digərləri isə konkret kimyəvi maddələrin və ya mikroorqanizmlərin azaldılması üçün nəzərdə tutulur. Bir məqsəd üçün effektiv olan filtr başqa problemə qarşı təsirsiz qala bilər.

Tərs osmos sistemlərinin də hər evdə mütləq lazım olduğunu söyləmək olmaz. Əgər suyun keyfiyyəti qənaətbəxşdirsə və xüsusi çirkləndirici problemi yoxdursa, əlavə təmizləmə sisteminə ehtiyac olmaya bilər.

Su filtri seçərkən nələrə diqqət etməli?

Düzgün seçim üçün aşağıdakı məqamları nəzərə alın:

• Suyun mənbəyi: mərkəzləşdirilmiş su təchizatı, quyu və digər mənbələr fərqli risklər yarada bilər.

• Su analizi: mümkün olduqda suyun tərkibini etibarlı laboratoriyada yoxlatdırın.

• Filtrin təsdiqlənmiş imkanları: qablaşdırmada və texniki sənədlərdə hansı maddələrin azaldıldığı dəqiq göstərilməlidir.

• Müstəqil sertifikatlaşdırma: NSF/ANSI kimi standartlara uyğunluq və müvafiq sertifikatlaşdırma konkret məhsulun iddialarını yoxlamağa kömək edir.

• İstismar xərcləri: kartriclərin qiymətini, dəyişdirilmə tezliyini, su sərfiyyatını və texniki xidmət tələblərini əvvəlcədən qiymətləndirin.

NSF/ANSI 42 əsasən dad, qoxu və digər estetik göstəricilərin yaxşılaşdırılması ilə, NSF/ANSI 53 isə müəyyən sağlamlıq baxımından əhəmiyyətli çirkləndiricilərin azaldılması ilə əlaqəlidir. NSF/ANSI 58 tərs osmos sistemləri üçün tətbiq olunur. Lakin standartın adını görmək kifayət deyil: konkret modelin hansı maddənin azaldılması üzrə sertifikatlaşdırıldığını ayrıca yoxlamaq lazımdır.

Filtr vaxtında dəyişdirilməsə nə baş verər?

Su filtrlərinin effektivliyi yalnız onların texnologiyasından deyil, düzgün qulluqdan da asılıdır. İstismar müddəti bitmiş və ya çirklənmiş kartriclər təmizləmə qabiliyyətini itirə bilər. Bəzi şəraitlərdə filtr sistemində mikroorqanizmlərin çoxalması da mümkün ola bilər.

Kartrici yalnız suyun dadı dəyişəndə əvəz etmək düzgün yanaşma deyil. İstehsalçının göstərdiyi müddətə, suyun sərfiyyatına və filtrin texniki göstəricilərinə əməl etmək lazımdır. Filtr uzun müddət istifadə edilməyibsə, yenidən işə salmazdan əvvəl istehsalçının təlimatlarını yoxlayın.

Nəticə

Su filtrləri düzgün seçildikdə faydalı vasitədir, lakin onların imkanlarını şişirtmək olmaz. Şəffaf su həmişə təhlükəsiz olmadığı kimi, filtrdən keçmiş su da avtomatik olaraq bütün çirkləndiricilərdən azad sayılmır.

Ən düzgün yanaşma suyun keyfiyyətini qiymətləndirmək, konkret problemə uyğun texnologiya seçmək və filtrə vaxtında qulluq etməkdir. Sağlam içməli su üçün əsas meyar filtrin qiyməti və ya reklamı deyil, onun real şəraitdə təsdiqlənmiş effektivliyidir.

Tez-tez verilən suallar (FAQ)

1. Su filtri bütün bakteriya və virusları təmizləyirmi?

Xeyr. Bu, filtrin növündən və texniki göstəricilərindən asılıdır. Adi karbon filtri ilə mikrobioloji təmizləmə sistemi eyni deyil.

2. Tərs osmos suyu həmişə daha sağlam edirmi?

Xeyr. Tərs osmos bir sıra həll olmuş maddələri azalda bilər, lakin ehtiyac olmayan hallarda mütləq üstünlük yaratmır. Seçim suyun analizinə əsaslanmalıdır.

3. Su filtri nə qədər müddətdən bir dəyişdirilməlidir?

Universal müddət yoxdur. Kartricin növü, istifadə həcmi, suyun keyfiyyəti və istehsalçının göstərişləri nəzərə alınmalıdır.

4. Suyun şəffaf olması onun içmək üçün təhlükəsiz olduğunu göstərirmi?

Xeyr. Bəzi çirkləndiricilər suyun görünüşünü və qoxusunu dəyişmədən mövcud ola bilər.